نيست كه امروزه تلفظ مىكنيم بلكه صوتى ، شبيه « گاف » فارسى يا جيم قاهرى است [ در لهجهء مصرى ، جيم به گاف تلفظ مىشود مثلا جندول را گندول گويند ] اين آوا ، قرائت ابن مسعود به اين آواهاى لهجه‌اى را براى ما تفسير مىكند . آنچه كه در ترجيح اين رأى ، يارى مىدهد ، سخن سيبويه در شيوع ابدال در زبان فارسى است . وى مىگويد : « عربها حرفى كه بين « كاف » و « جيم » [ گاف ] باشد را به خاطر نزديكى آن با « جيم » به « جيم » تبديل مىكنند « 1 » ، مثل كلمه « جورب » كه اصل آن در فارسى « جوراب » است « 2 » . ( 24 ) . بنابر اين درست است كه اين صوت واسطه كه به جيم قاهره [ گاف فارسى ] شبيه است ، يك قول باشد و همان چيزى باشد كه عربهاى گذشته ، به صورت « جيم » فصيح تلفظ مىكردند . نمونه‌هايى از روايات ترادف در قرائت ابن مسعود قرائت ابن مسعود قرائت عمومى - « أرشدنا » - « اهدنا » « 3 » - « مضوا فيه » و « مرّو فيه » - « مَشَوْا فِيهِ » « 4 » - « سل لنا ربّك » - « فَادْعُ لَنا رَبَّكَ » « 5 » - « يكتبون الكتاب بايمانهم » - « . . . بايديهم » « 6 »

--> يمنى است . بنگريد به : الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 86 . ( 1 ) عمرو بن عثمان بن قنبر ، الكتاب ، ج 2 ، ص 342 . ( 2 ) محمد موسى هنداوى ، المعجم فى اللغة الفارسية ، ص 112 . ( 3 ) حمد ( 1 ) ، بخشى از آيهء 6 . بنگريد به : ابن خالويه ، المختصر من كتاب البديع ، ص 1 و آرتور جفرى ، ماتريال ، ص 25 . ( 4 ) بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 20 . بنگريد به : الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 21 ؛ المختصر ، ص 3 ؛ ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 1 ، ص 90 و آرتور جفرى ، ماتريال ، ص 95 . ( 5 ) بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 68 . بنگريد به : البحر المحيط ، ج 1 ، ص 251 و ماتريال ، ص 26 . ( 6 ) بقره ( 2 ) بخشى از آيهء 79 . بنگريد به : شواذ القراءة ، ص 28 .